Klinik Hipotez: Oluşturma, Test Etme ve Güncelleme Döngüsü

Selin'in panik atakları "panik bozukluğu" gibi görünüyordu, ama üç aylık introseptif maruz bırakma tedavisi sınırlı ilerleme sağladığında, sorun hipotezin kendisindeydi. Ataklar bedensel duyumlara değil, değerlendirilme durumlarına bağlıydı. Klinik hipotezi sistematik olarak test eden ve kanıtlara göre güncelleyen terapistler, formülasyonu "canlı bir çalışma belgesi" olarak kullanır. Bu rehberde, Popper'ın çürütülebilirlik ilkesinden Kuyken ve arkadaşlarının işbirlikçi kavramlaştırma modeline, Wason'un doğrulama yanlılığı araştırmasından Bennett-Levy'nin davranış deneyleri çerçevesine uzanan teorik zemin üzerinde, klinik hipotez oluşturma ve test etme döngüsünü somut bir vaka ile ele alacağız.

Etkili klinik hipotez çalışması dört adımlı bir döngü izler: Oluştur, Test Et, Değerlendir, Güncelle. Bu rehberde hipotez kategorilerini, kanıt dengesi yöntemini (doğrulama yanlılığından korunma) ve doldurulmuş bir hipotez örneğini ele alıyoruz.

"Panik Bozukluğu" mu, Yanlış Hipotez mi?

Selin'i üç aydır görüyorsunuz. 28 yaşında, grafik tasarımcı. Altı aydır panik ataklar yaşıyor: kalp çarpıntısı, nefes darlığı, "ölüyorum" hissi. Önceki terapisti "panik bozukluğu" tanısıyla çalışmış: solunum egzersizleri, introseptif maruz bırakma, bedensel duyum günlüğü. Üç ay sonra Selin terapiyi bıraktı: "Nefes egzersizlerini yapıyorum ama ataklar devam ediyor." Şimdi sizin karşınızda oturuyor ve aynı soruyu soruyor: "Neden iyileşmiyorum?"

İlk birkaç seansınızda dikkatlice dinlediniz ve bir örüntü fark ettiniz. Selin'in panik atakları rastgele değildi: müşteri sunumu öncesi, iş toplantısında fikir sorulduğunda, arkadaşlarıyla yemekte "sen ne düşünüyorsun?" denildiğinde. Evde yalnızken, koşu yaparken veya yakın arkadaşıyla kafedeyken hiç atak olmamıştı. Bedensel duyumlar (kalp çarpıntısı, terleme) tetikleyici değil sonuçtu: asıl tetikleyici "değerlendirilme" durumlarıydı. Önceki terapistin hipotezi yanlış değildi, eksikti: "bedensel duyum korkusu" yerine "sosyal değerlendirme kaygısına bağlı panik tepkileri" daha doğru bir açıklamaydı. Hipotez değiştiğinde tedavi yönü de değişti ve Selin iyileşmeye başladı.

Bu yazıda, klinik hipotezin nasıl oluşturulacağını, sistematik olarak nasıl test edileceğini ve yeni kanıtlar ışığında nasıl güncelleneceğini ele alacağız. Popper'ın (1963) çürütülebilirlik ilkesinden Kuyken, Padesky ve Dudley'nin (2009) işbirlikçi kavramlaştırma modeline, Wason'un (1960) doğrulama yanlılığı araştırmasından Bennett-Levy ve arkadaşlarının (2004) davranış deneyleri çerçevesine uzanan teorik zemin üzerinde, klinik hipotez oluşturma ve test etme döngüsünü somut bir vaka ile inceleyeceğiz.

Klinik hipotezi sistematik olarak test edip güncellemek formülasyona ne kazandırır?

• Tanı değil mekanizma açıklanır: DSM etiketi "ne" sorusunu yanıtlar; hipotez "bu danışanda hangi mekanizmayla" sorusuna iner.
• Doğrulama yanlılığı kırılır: Kanıt dengesi her hipotez için destekleyen kadar çürüten kanıtı da görmeye zorlar.
• Yanlış yön erken yakalanır: Eksik hipotez aylarca sürmez; çürüten bulgu ortaya çıkar çıkmaz yön düzeltilir.
• Formülasyon canlı kalır: Hipotez durumu güncellenebildiği için formülasyon donmuş bir belge değil, çalışan bir araç olur.

Neden İlk Hipotez Genellikle Eksiktir?

Klinik alanda yaygın bir eğilim, tanıyı hipotezle eşitlemektir. Persons'ın (1989) vurguladığı gibi, DSM tanısı bir başlangıç noktasıdır ama bireysel formülasyon değildir. DSM-5 "panik bozukluğu" tanısı Selin'e uyar, ama bu tanı, Selin'in paniklerinin neden spesifik olarak değerlendirme durumlarında ortaya çıktığını açıklamaz. Klinik hipotez, tanıdan bir adım ileriye giderek bireysel mekanizmayı açıklamaya çalışır: "Selin'in panik tepkileri, değerlendirilme durumlarında 'yetersiz görüneceğim' şemasının aktivasyonuyla tetikleniyor." Bu ifade test edilebilir, çürütülebilir ve tedavi yönünü belirler: tanı etiketinin yapamayacağı şekilde.

Eells'in (2007) vurguladığı gibi, hipotez odaklı terapi (formülasyonu hipotez olarak ele alıp her seansta test eden yaklaşım) daha etkili sonuçlar üretir. Ama çoğu terapist için hipotez, zihninde oluşan ilk izlenimdir ve nadiren sistematik olarak test edilir. Wason'un (1960) ünlü 2-4-6 deneyi, insanların hipotezlerini doğrulamaya yönelik kanıt arama eğiliminde olduğunu gösterdi: çürütecek kanıtları aramak yerine. Nickerson (1998) bu doğrulama yanlılığının klinik çalışmada da güçlü bir tehdit olduğunu vurgular: terapist, ilk hipotezini destekleyen seans materyalini fark eder, çürüten materyali görmezden gelir.

Selin'in örneğinde doğrulama yanlılığı şöyle işliyordu: önceki terapist "panik bozukluğu, bedensel duyum korkusu" hipotezini kurduktan sonra, her seansta bedensel belirtileri sorguluyordu: Selin de bu sorulara yanıt veriyordu, çünkü elbette panik sırasında kalp çarpıntısı ve nefes darlığı var. Ama "bu ataklar ne zaman olmuyor?" sorusu hiç sorulmamıştı. Önceki yazılarımızda ele aldığımız formülasyon bileşenleri (tetikleyiciler, temalar, başa çıkma mekanizmaları, değerler, kritik yaşam olayları) hipotezin doğruluğunu sınayan doğal kanıt kaynaklarıdır. Selin'in tetikleyici haritası (sosyal değerlendirme durumları), tema analizi ("yetersizlik" şeması) ve kritik yaşam olayları (annenin mükemmeliyetçi eleştiri kalıpları): hepsi "introseptif korku" hipotezini çürütüyor, "sosyal değerlendirme" hipotezini destekliyordu.

Klinik Hipotez: Tanım ve Kategoriler

Popper'ın (1963) bilim felsefesindeki temel ilkesi (bir ifadenin bilimsel sayılabilmesi için çürütülebilir olması gerektiği) klinik hipotez için de geçerlidir. "Selin'in sorunları çocukluk dönemine dayanıyor" bir hipotez değil, bir gözlemdir; çürütülemez çünkü herhangi bir sorun bir şekilde çocukluk dönemine bağlanabilir. "Selin'in panik tepkileri, değerlendirilme durumlarında 'yetersiz görüneceğim' şemasının aktivasyonuyla tetikleniyor" ise bir hipotezdir: test edilebilir (değerlendirme içermeyen bir durumda panik olması çürütür), spesifik (hangi şema, hangi tetikleyici) ve tedavi yönünü belirler (şema çalışması ve sosyal değerlendirme durumlarında davranış deneyleri).

Eells (2007), klinik hipotezleri işlevlerine göre kategorize eder ve bu sınıflandırma sistematik formülasyon için kritiktir. Selin'in vakasında dört kategori birlikte işler.

• Tetikleyici hipotezi (ne zaman?): Sorunun ne zaman ortaya çıktığını açıklar; Selin'de "müşteri sunumu öncesi, değerlendirme beklentisi olduğunda."
• Sürdürücü faktör hipotezi (neden devam ediyor?): Sorunun neden sürdüğünü açıklar; Selin her panik sonrası sunumdan kaçınarak kısa vadeli rahatlama yaşıyor, bu kaçınma ise "yetersiz görüneceğim" inancını asla test edemeden pekiştiriyor.
• Altta yatan mekanizma hipotezi (nasıl çalışıyor?): Sorunun nasıl çalıştığını açıklar; değerlendirme durumu → şema aktivasyonu → katastrofik yorum → fizyolojik alarm → panik.
• Köken hipotezi (nereden başladı?): Sorunun nereden başladığını açıklar; annenin mükemmeliyetçi eleştiri kalıpları, çocuklukta koşullu onay.

Bu kategoriler birbirini tamamlar ve birlikte bütünsel bir formülasyon oluşturur.

Farklı terapötik yaklaşımlar, aynı vakada farklı hipotezler üretir ve bu zenginlik bir zayıflık değil, klinik çoğulculuğun gücüdür. BDT perspektifinden Selin'in hipotezi: "Değerlendirme durumlarında otomatik düşünceler katastrofik yorumlamayı tetikliyor ve fizyolojik alarm tepkisine yol açıyor." Şema terapi perspektifinden: "Erken dönem yetersizlik şeması, performans durumlarında aktive oluyor ve uyumsuz başa çıkma modu devreye giriyor." Psikodinamik perspektiften: "Anneyle ilişkideki koşullu onay deneyimi, performans durumlarında bir aktarım tepkisi olarak tekrarlanıyor." Tarrier ve Johnson'ın (2015) vurguladığı gibi, bu hipotezler birbirini dışlamaz: aynı fenomenin farklı düzeylerini açıklar. Klinik hipotez, "doğru cevabı bulma" değil, "en açıklayıcı çerçeveyi oluşturma" sürecidir.

Hipotez Test Döngüsü: Oluştur, Test Et, Değerlendir, Güncelle

Kuyken, Padesky ve Dudley'nin (2009) işbirlikçi kavramlaştırma modeli, hipotez test etmeyi terapinin merkezine koyar. Model dört aşamalı bir döngü izler: hipotez oluşturma (seans materyalinden klinik bir açıklama geliştirme), hipotez test etme (davranış deneyleri, Sokratik sorgulama veya gözlem yoluyla), kanıt değerlendirme (destekleyen ve çürüten bulguları tartma) ve hipotez güncelleme (doğrulama, çürütme veya revize etme). Selin'in terapisinde bu döngü somut biçimde işledi: "Paniklerim bedensel duyumlardan kaynaklanıyor" hipotezi → değerlendirme içermeyen bir durumda bedensel duyumları gözlemleme deneyi (spor salonu, yüksek kalp atımı ama panik yok) → bedensel duyumların tek başına panik yaratmadığı bulgusu → hipotez revize: "Paniklerim bedensel duyumlardan değil, değerlendirilme korkusundan kaynaklanıyor."

Bennett-Levy ve arkadaşlarının (2004) davranış deneyleri rehberi, hipotez test etmenin en güçlü klinik aracını sunar. Davranış deneyi, danışanın inancını doğrudan yaşantısal olarak test eder: sözel tartışmadan çok daha etkili. Selin'in hipotez testinde üç davranış deneyi kullanıldı. İlk deney: yüksek kalp atımı ama değerlendirme yok: merdiven çıkma sonrası kalp çarpıntısı, panik yok; bedensel duyum tek başına tetikleyici değil. İkinci deney: düşük fizyolojik uyarılma ama değerlendirme var: sessiz bir toplantıda fikir sorulması, kalp hızı normal başlangıç, "herkes bana bakıyor" düşüncesi, ardından kalp hızı yükseliyor ve panik başlıyor; değerlendirme beklentisi asıl tetikleyici. Üçüncü deney: değerlendirme durumunda "küçük hata" yapma: sunumda kasıtlı bir detayı atlama, "felaket" beklentisi ama gerçek sonuç kimse fark etmedi; katastrofik yorum çürütüldü.

Padesky'nin (1993) Sokratik sorgulama yaklaşımı, davranış deneylerini tamamlayan bir hipotez test aracıdır. Sokratik sorgulama, danışanın kendi keşfini yönlendirir: terapist sonucu dayatmaz, soruyla keşfi açar. Selin'in terapisinde bu sorgulama şöyle ilerledi: "Son panik atağınızda 'herkes yetersizliğimi görecek' diye düşündünüz: bu düşünceyi destekleyen ne oldu?" (Selin: "Sesim titredi, biri fark etmiş olmalı.") "Fark ettiğine dair bir kanıt var mı?" (Selin: "Aslında kimse bir şey söylemedi.") "Fark etmemiş olma ihtimalini düşündüğünüzde ne hissediyorsunuz?" (Selin: "Belki de kafamda büyüttüm.") Bu süreç, danışanın kendi hipotezini test etmesini ve kanıtları kendi değerlendirmesini sağlar.

Kanıt Dengesi: Doğrulama Yanlılığından Korunmak

Wason'un (1960) klasik 2-4-6 deneyi, insanların hipotez test etmedeki temel zaafını ortaya koydu: denekler hipotezlerini doğrulayacak örnekler aradı, çürütecek örnekleri denemeyi düşünmedi. Klinik çalışmada bu doğrulama yanlılığı sessizce işler: terapist "Selin'in sorunu bedensel duyum korkusu" hipotezini kurduğunda, seansı bu çerçevede dinler. "Bugün kalp çarpıntınız oldu mu?" sorar: oldu, hipotez doğrulanır. Ama "panik atağınız olmadığı bir değerlendirme durumu yaşadınız mı?" sorusunu sormaz. Nickerson (1998), doğrulama yanlılığının "en yaygın ve en zararlı bilişsel yanlılıklardan biri" olduğunu belirtir: çünkü fark edilmesi zordur ve kendini sürekli besler.

Kanıt dengesi analizi, doğrulama yanlılığına karşı yapılandırılmış bir koruma mekanizmasıdır. Terapist, hipotezi destekleyen kanıtları bir tarafta, çürüten kanıtları diğer tarafta toplar ve her iki tarafın gücünü 0-10 ölçeğinde değerlendirir. Selin'in "bedensel duyum korkusu" hipotezi için kanıt dengesi şöyle. Destekleyen yönde: panik sırasında yoğun bedensel belirtiler (güç: 6/10), bazı seanslarda bedensel duyumlara odaklanma ifadesi (güç: 4/10). Çürüten yönde: panik atakların yalnızca değerlendirme durumlarında olması (güç: 9/10), yalnızken veya egzersizde bedensel duyumların panik yaratmaması (güç: 8/10), tetikleyici haritasında sosyal değerlendirme paterninin net görünmesi (güç: 8/10). Toplam destekleyen güç: 5/10. Toplam çürüten güç: 8/10. Bu denge, hipotezin revize edilmesi gerektiğini açıkça gösteriyor.

Bieling ve Kuyken'in (2003) sorduğu kritik soru (vaka formülasyonu bilim mi, bilim kurgu mu?) hipotez güncelleme kültürüne bağlıdır. Formülasyon bilim olur ancak hipotezler kanıtlara göre revize edildiğinde. Selin'in terapisinde hipotez güncelleme süreci üç aşamada ilerledi: ilk hipotez ("bedensel duyum korkusu → panik") → çürüten kanıtlar ve davranış deneyleri → revize hipotez ("değerlendirme durumlarında yetersizlik şemasının aktivasyonu → sosyal kaygı temelli panik tepkileri") → yeni test (sosyal değerlendirme durumlarında şema çalışması ve davranış deneyleri) → doğrulayan kanıtlar (sunumda kasıtlı hata → felaket olmadı, panik düzeyi azaldı). Tarrier ve Johnson (2015), bu döngüsel güncellemeyi "canlı formülasyon" olarak adlandırır: formülasyon bir kez yazılan bir belge değil, sürekli güncellenen bir çalışma hipotezidir.

Doldurulmuş Örnek: Klinik Hipotez ve Kanıt Dengesi

Selin, 28 yaşında, grafik tasarımcı. Altı aydır panik ataklar yaşıyor. Önceki terapist "panik bozukluğu, introseptif korku" hipoteziyle üç ay çalışmış, sınırlı ilerleme. Yeni terapist, tetikleyici haritalama ve tema analizi sonucunda hipotezi revize etti.

Bölüm 1: Klinik Hipotez Kaydı (Revize Hipotez)

Hipotez Başlığı: Sosyal değerlendirme kaygısına bağlı panik tepkileri (yetersizlik şeması). Hipotez Açıklaması: Selin'in panik tepkileri, bedensel duyumlara duyarlılıktan değil, değerlendirilme durumlarında "yetersiz görüneceğim" şemasının aktivasyonundan kaynaklanıyor. Şema aktive olduğunda katastrofik yorum ("herkes hata yapacağımı görecek") → fizyolojik alarm → panik belirtileri zinciri devreye giriyor. Bedensel belirtiler tetikleyici değil, bu zincirin sonucu. Hipotez Kategorisi: Altta Yatan Mekanizma Hipotezi (Nasıl çalışıyor?). İlgili Temalar: "Yetersizlik/Kusurlu olma" şeması, erken dönem uyumsuz şemalar çerçevesinde. İlgili Tetikleyiciler: Müşteri sunumu, toplantıda fikir sorulması, sosyal yemekte "ne düşünüyorsun?" sorusu; tümü performans değerlendirmesi içeren durumlar. İlgili Başa Çıkma Mekanizmaları: Kaçınma (sunumdan son dakika çekilme), aşırı hazırlık (kompansasyon), sunum sonrası ruminasyon. İlgili Semptomlar: Panik ataklar, sunum öncesi gece uyku bozukluğu, kronik gerginlik. Hipotez Durumu: Doğrulandı, kanıtlar destekliyor. Durum Açıklaması: Üç davranış deneyi ve kanıt dengesi analizi sonucu bedensel duyum hipotezi çürütüldü, sosyal değerlendirme hipotezi doğrulandı.

Bölüm 2: Hipotez Test ve Kanıt Dengesi

Hipotezi Destekleyen Gözlemler: (1) Tüm panik ataklar sosyal değerlendirme durumlarında gerçekleşiyor (toplantı, sunum, sosyal yemek), istisnasız. (2) Yalnızken, egzersiz sırasında veya yakın arkadaşıyla birlikteyken hiç panik atağı yaşanmamış; egzersizde yüksek kalp atımı panik yaratmıyor. (3) Tema analizinde "yetersizlik" şeması dominant: çocukluktan gelen "hatalarını görecekler" inancı. (4) Davranış deneyi: sunumda kasıtlı hata → felaket beklentisi gerçekleşmedi → panik düzeyi önceki sunumlara göre belirgin düştü. Destekleyen Kanıt Gücü: 9/10. Hipotezi Çürüten Gözlemler: (1) Bazı seanslarda Selin bedensel duyumlara odaklanma ifade ediyor, ancak bu odaklanma yalnızca değerlendirme beklentisi olan durumlarda, rastgele değil. (2) Bir keresinde evde yalnızken "garip bir kalp çarpıntısı" hissetmiş, ancak panik atağa dönmemiş. Çürüten Kanıt Gücü: 3/10. Kanıt Dengesi Analizi: Destekleyen kanıtlar açık ara baskın (9/10 vs 3/10). Bedensel duyum odaklanması bağımsız bir tetikleyici değil, sosyal değerlendirme kaygısının bir belirtisi. Hipotez Durumu Güncellemesi: "Sosyal değerlendirme → yetersizlik şeması aktivasyonu → panik" DOĞRULANDI. "Bedensel duyum korkusu → panik" ÇÜRÜTÜLDÜ. Alternatif Hipotezler: (1) Karma model: sosyal değerlendirme birincil tetikleyici, bedensel duyum ikincil güçlendirici (amplifier) olabilir; izlenecek. (2) Mükemmeliyetçilik boyutu: yetersizlik şemasının yanı sıra yüksek standartlar şeması da katkıda bulunuyor olabilir; anne ilişkisinin detaylı incelenmesiyle test edilecek.

Etkili Klinik Hipotez Çalışmasının 5 İlkesi

Kaçınılması Gereken 4 Hata

Tek Hipoteze Bağlanıp Alternatifleri Göz Ardı Etmek

Nickerson'ın (1998) betimlediği çıpalama etkisi klinik çalışmada da güçlüdür: ilk oluşturulan hipotez bir "çıpa" işlevi görür ve terapist farkında olmadan tüm yeni bilgiyi bu çıpaya göre yorumlar. Selin'in önceki terapisti "panik bozukluğu, bedensel duyum korkusu" hipotezine çıpalandığında, Selin'in "toplantılarda daha çok oluyor" ifadesini "toplantı stresi bedensel duyumları artırıyor" olarak yorumladı: alternatif açıklamayı (değerlendirme korkusu) düşünmedi. Her hipotez formüle edildiğinde "bu belirtilerin başka ne açıklaması olabilir?" sorusunu sormak ve en az bir alternatif hipotezi aktif olarak belgelemek, çıpalama etkisine karşı güçlü bir korumadır.

Hipotezi Tanıya Dayandırıp Bireysel Mekanizmayı Atlamak

Persons'ın (1989) ısrarla vurguladığı ayrım (tanı eşittir hipotez değildir) pratikte sıklıkla ihlal edilir. "Danışanın panik bozukluğu var, o halde tedavi protokolü introseptif maruz bırakma" mantığı, bireysel mekanizmayı atlayarak doğrudan tanıdan tedaviye geçer. Selin'de bu mantık başarısız oldu: DSM tanısı doğruydu (panik bozukluğu kriterleri karşılanıyordu) ama bireysel mekanizma farklıydı (bedensel duyum korkusu değil, sosyal değerlendirme kaygısı). Klinik hipotez, tanı kategorisinin ötesine geçerek "bu danışanda bu sorun hangi bireysel mekanizmayla çalışıyor?" sorusunu yanıtlamalıdır. Aynı tanıyı alan on danışanın on farklı mekanizması olabilir.

Hipotez Durumunu Hiç Güncellememek

Bieling ve Kuyken'in (2003) vurguladığı gibi, formülasyonun "bilim" olması hipotezlerin kanıtlara göre güncellenmesine bağlıdır, ama pratikte çoğu hipotez ilk oluşturulduğu haliyle kalır. Hipotez "aktif inceleme" durumunda başlar, kanıtlar toplandıkça "doğrulandı," "çürütüldü" veya "revize edildi" olarak güncellenmesi gerekir. Selin'in önceki terapisinde hipotez üç ay boyunca hiç güncellenmedi: çürüten kanıtlar (değerlendirme içermeyen durumda panik yok) gözlemlense bile hipotez "bedensel duyum korkusu" olarak kaldı. Hipotez durumunu düzenli olarak gözden geçirmek ve durumu her seans sonrasında değerlendirmek, "canlı formülasyonun" temel koşuludur.

Doğrulanmış Hipotezi Kalıcı Gerçek Olarak Ele Almak

Eells'in (2007) vurguladığı gibi, klinik hipotez her zaman geçici bir açıklamadır: "doğrulandı" durumu bile "şu anki kanıtlarla destekleniyor" anlamına gelir, "kesin gerçek" değil. Selin'in "sosyal değerlendirme → yetersizlik şeması → panik" hipotezi doğrulandı ve tedavi bu yönde ilerledi. Ama terapi ilerledikçe yeni bir katman ortaya çıkabilir: belki yetersizlik şemasının altında "terk edilme" şeması da var, belki değerlendirme korkusu yalnızca otorite figürleriyle ilişkili ve akranlarla farklı. Doğrulanmış hipotezi "tamamlandı" olarak kapatmak yerine, "yeni kanıtlar ışığında güncellenmeye açık" olarak tutmak, formülasyonun esnekliğini korur.

Mindora ile Klinik Hipotez Çalışması

Yazıda ele aldığımız hipotez tanımı, altı kategorili sınıflandırma, formülasyon bileşenleriyle bağlantı, dört aşamalı durum takibi, kanıt dengesi analizi ve test planı: bunların tamamını yapılandırılmış olarak belgelendirmek sistematik bir çerçeve gerektirir. Mindora'nın Klinik Hipotez modülü, bu ihtiyaca yönelik iki farklı şablon sunar.

Klinik Hipotez: Bir klinik hipotezin kapsamlı kaydını belgeler. Hipotez başlığı ve detaylı açıklaması, altı kategorili sınıflandırma (tetikleyici, sürdürücü, mekanizma, köken, ilişkisel dinamik, diğer), ilgili temalar, tetikleyiciler, başa çıkma mekanizmaları ve semptomlarla bağlantı, dört aşamalı durum takibi (aktif inceleme, doğrulandı, çürütüldü, revize edildi), test yöntemleri, altı stratejili test planı ve beklenen sonuçlar bölümlerini içerir.

Hipotez Test ve Kanıt Dengesi: Bir hipotezin destekleyen ve çürüten kanıtlarının sistematik analizini sağlar. Hipotezi destekleyen notlar ve gözlemler, 0-10 destekleyen kanıt gücü, hipotezi çürüten notlar ve gözlemler, 0-10 çürüten kanıt gücü, kanıt dengesi analizi, hipotez durumu güncellemesi ve alternatif hipotezler bölümlerini içerir. Yazıda tartıştığımız doğrulama yanlılığına karşı yapılandırılmış bir koruma mekanizması olarak işlev görür.

Bu şablonları Mindora'nın klinik akışına gömülü olarak kullanırsınız: hipotezler ve test döngüleri danışan dosyasında formülasyonun diğer bileşenleriyle yan yana durur. Kayıtları yapılandırılmış not editöründe oluşturursunuz; altı kategorili sınıflandırma, dört aşamalı durum etiketleri ve 0-10 kanıt gücü ölçekleri sizi sistematik hipotez testine yönlendirir.

Kaynaklar

• Bennett-Levy, J., Butler, G., Fennell, M., Hackmann, A., Mueller, M. ve Westbrook, D. (2004). Oxford Guide to Behavioural Experiments in Cognitive Therapy. Oxford University Press.
• Bieling, P. J. ve Kuyken, W. (2003). Is cognitive case formulation science or science fiction? Clinical Psychology: Science and Practice, 10(1), 52–69.
• Eells, T. D. (2007). Handbook of Psychotherapy Case Formulation (2. baskı). Guilford Press.
• Kuyken, W., Padesky, C. A. ve Dudley, R. (2009). Collaborative Case Conceptualization: Working Effectively with Clients in Cognitive-Behavioral Therapy. Guilford Press.
• Nickerson, R. S. (1998). Confirmation bias: A ubiquitous phenomenon in many guises. Review of General Psychology, 2(2), 175–220.
• Padesky, C. A. (1993). Socratic questioning: Changing minds or guiding discovery? Keynote address, European Congress of Behavioural and Cognitive Therapies, London.
• Persons, J. B. (1989). Cognitive Therapy in Practice: A Case Formulation Approach. W. W. Norton.
• Popper, K. R. (1963). Conjectures and Refutations: The Growth of Scientific Knowledge. Routledge.
• Tarrier, N. ve Johnson, J. (2015). Case Formulation in Cognitive Behaviour Therapy (2. baskı). Routledge.
• Wason, P. C. (1960). On the failure to eliminate hypotheses in a conceptual task. Quarterly Journal of Experimental Psychology, 12(3), 129–140.